Agorafobi Nedir?
Kapsamlı Tanım
Kelime kökeni 'alan korkusu' olsa da, agorafobi aslında dışarı çıkma korkusu değil, 'güvenli alandan uzaklaşma' korkusudur. Genellikle tekrarlayan panik ataklardan sonra gelişir. Kişi, atak geldiğinde rezil olacağını veya bayılacağını düşünerek toplu taşıma araçlarına binmekten, tünellerden, sinemalardan veya kalabalık meydanlardan kaçınmaya başlar. Durum ilerledikçe kişi evden tek başına çıkamaz hale gelir ve hayatı sadece odasıyla sınırlanır.
Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?
Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.
Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →Belirtileri Nelerdir?
- Otobüs, metro, uçak gibi kapalı ve hemen inilemeyecek araçlara binememe
- Evden çıkarken mutlaka yanında güvendiği birinin olmasını şart koşma
- Gidilecek yerlerin acil çıkışlarını veya hastaneye yakınlığını önceden hesaplama
- Güvenli alandan uzaklaşıldığında başlayan şiddetli terleme, titreme ve baş dönmesi
Agorafobi Nedir? Eve Kapanmak
Bir kere şiddetli bir panik atak geçirdikten sonra, beyniniz o dehşet verici hissi tekrar yaşamaktan öyle çok korkar ki, kendince "güvenlik önlemleri" almaya başlar. "Ya metrodayken atak gelirse ve çıkamazsam?", "Ya AVM'de fenalaşırsam ve kimse yardım edemezse?" korkusuyla, kişinin evden çıkamaz veya kalabalıklara giremez hale gelmesine Agorafobi denir.
Korkudan Korkma Hastalığı
Agorafobi, asansörden veya metrodan değil, kendi bedeninizin vereceği tepkiden (panik atak) korkmanızdır. Kişi güvende hissetmek için yanına su alır, çıkış kapılarına yakın oturur veya yanında "güvenli bir kişi" olmadan sokağa adım atamaz. Ancak kaçtıkça, fobi daha da büyür ve yaşam alanınız bir hapishaneye dönüşür.
Mecidiyeköy ve Şişli gibi yoğun trafiği olan bölgelerde çalışanlarda sıkça rastladığım bu durum, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile %90'ın üzerinde kalıcı olarak tedavi edilebilmektedir. Terapide kontrollü "maruz bırakma" egzersizleriyle beyninize asansörün veya metronun ölümcül bir tuzak olmadığını yeniden öğretiyorum.
Nasıl Başa Çıkılır?
Agorafobiyi yenmenin tek bilimsel yolu kaçınma davranışlarını bırakıp korkulan yerlerle kademeli olarak yüzleşmektir (Sistematik Duyarsızlaştırma). Klinik psikolog eşliğinde hazırlanan bir hiyerarşi listesiyle, kişi en az korktuğu alandan başlayarak dış dünyaya yeniden adım atar.
Sıkça Sorulan Sorular
S: Agorafobi tamamen iyileşir mi?
C: Evet, agorafobi Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve maruz bırakma teknikleriyle en yüksek oranda ve kalıcı olarak iyileşen kaygı bozukluklarından biridir. Beyne 'burası tehlikeli değil' mesajını eylemle kanıtlamak gerekir.
S: Agorafobisi olan kişi terapiye nasıl gelecek?
C: Evden çıkmakta zorlanan ve agorafobi düzeyi yüksek danışanlarım için sürece öncelikle <a href='/online-psikolog/'>Online Terapi</a> ile başlıyorum, kaygı düzeyi kontrol edilebilir bir seviyeye geldiğinde fiziksel yüz yüze seanslara (veya açık alan maruz bırakma ödevlerine) geçiyorum.
Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın
Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, bir klinik psikologdan destek alabilirsiniz: