Psikoloji Sözlüğü

Beklenti Anksiyetesi (Anticipatory Anxiety / Gelecek Kaygısı) Nedir?

Henüz ortada hiçbir sorun veya gerçek tehlike yokken, gelecekte (birazdan veya yıllar sonra) kötü bir şey yaşanacağına dair zihnin ürettiği felaket senaryolarının yarattığı şiddetli panik halidir.

Kapsamlı Tanım

Beklenti anksiyetesi, şimdiki anın (bugünün) 'ya olursa' zehriyle katledilmesidir. Kişi şu an güvendedir, sağlıklı bir ilişkisi vardır veya işleri yolundadır. Ancak zihin bir türlü durmaz: 'Ya yarınki toplantıda rezil olursam?', 'Ya uçağım düşerse?', 'Ya sevgilim benden ayrılırsa?'. Bu kişiler sürekli geleceği kontrol etmeye çalışır ama gelecek kontrol edilemez olduğu için kronik bir çaresizlik yaşarlar. Beyin, henüz yaşanmamış olan acıyı, sanki şu an gerçekleşiyormuş gibi tüm fizyolojik belirtileriyle (çarpıntı, terleme) bedene yaşatır.

📝

Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?

Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.

Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →

Belirtileri Nelerdir?

Mutlu bir anın içindeyken (örn: tatildeyken) aniden 'Çok güldük, kesin başımıza kötü bir şey gelecek' inancı
Yaklaşan bir sunum, sınav veya randevu öncesinde günlerce mide bulantısı, uykusuzluk ve sinir harbi yaşama
Olası felaketlere karşı bitmek bilmeyen 'B planı, C planı' hazırlama (Aşırı kontrolcülük)
Geleceği düşünmekten dolayı, içinde bulunulan anın tadını çıkarmaktan tamamen mahrum kalma

Nasıl Başa Çıkılır?

Geleceği kontrol edemezsiniz, sadece ona vereceğiniz tepkiyi kontrol edebilirsiniz. Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) pratikleriyle zihne 'Şu an neredeyim, etrafımda ne var?' (Topraklanma) sorusunu sorarak beyni gelecek fantezisinden 'şu anki somut gerçekliğe' zorla çekmek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Panik Bozukluk ile Beklenti Anksiyetesi bağlantılı mıdır?

C: Çok yakından bağlantılıdır. Panik atak geçiren biri, daha sonra 'Ya tekrar panik atak geçirirsem, ya o an tek başıma kalırsam?' diyerek beklenti anksiyetesi geliştirir. Bu korku, kişinin dışarı çıkmasını (Agorafobi) engelleyerek hayatı zindana çevirir.

Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın

Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, klinik psikolog kadromuzdan destek alabilirsiniz:

📍 Şişli Psikolog 📍 Nişantaşı Psikolog 📍 Beşiktaş Psikolog 💻 Online Terapi

Bunları da Öğrenin

Anksiyete (Yaygın Kaygı Bozukluğu)

Kişinin ortada somut bir tehlike yokken hissettiği sürekli, aşırı ve kontrol edilemeyen endişe halidir.

Majör Depresif Bozukluk (Depresyon)

Kişinin en az iki hafta boyunca sürekli hissettiği derin çöküş, ilgi kaybı ve enerjisizlik durumudur.