Parentifikasyon (Ebeveynleşmiş Çocuk / Rollerin Tersine Dönmesi) Nedir?

Kapsamlı Tanım

Sağlıklı bir ailede büyükler küçüklere bakar. Parentifikasyonda ise bu hiyerarşi tepe taklak olur. Depresyondaki, alkolik, boşanma acısı çeken veya olgunlaşmamış (immatür) bir anne/baba, kendi hüznünü çocuğuna dert yanarak atar. Çocuk daha 9-10 yaşındayken kardeşlerine bakar, faturaları düşünür, annesinin gözyaşlarını siler ve babasıyla annesi arasındaki 'arabulucu (terapist)' olur. Çocukluğu çalınan bu bireyler, yetişkinliklerinde aşırı kontrolcü, yorgun ve sınır çizmeyi bilmeyen insanlara dönüşürler.

Belirtileri Nelerdir?

• Yetişkinlikte hayatı hiç eğlenilmeyecek, çok ciddi ve ağır bir 'görev yeri' olarak algılama
• Herkesin derdine koşmayı bir sevgi dili sanma, kendi ihtiyaçları söz konusu olduğunda ise suçluluk (bencillik) hissetme
• Gelişimi boyunca 'Sen ne kadar uslu, ne kadar olgun bir çocuksun' diye övülerek bu toksik role hapsedilmiş olma
• İkili ilişkilerde kendi yaşıtlarıyla iletişim kuramama, sürekli olgun veya sorunlu partnerlere (kurtarıcı rolüne) çekilme

Nasıl Başa Çıkılır?

Ebeveynleşmiş çocukların terapisindeki en önemli kırılma anı; çocukluklarında ebeveynlerine karşı hissettikleri (ama ayıp olur diye bastırdıkları) 'Bana sahip çıkmadınız' öfkesini güvenli bir ortamda dışa vurmalarıdır. İçsel çocuk (Inner child) terapisi ile o çocuğa 'Artık dinlenebilirsin' izninin verilmesi elzemdir.