İçsel Eleştirmen (Zalim İç Ses / Inner Critic) Nedir?

Kapsamlı Tanım

Herkesin kendiyle bir iç konuşması vardır, ancak içsel eleştirmeni güçlü olan kişilerin zihninde adeta bir diktatör yaşar. Aynaya baktıklarında 'Ne kadar çirkinsin', bir hata yaptıklarında 'Sen zaten her şeyi mahvedersin, aptalsın' der. Bu ses bizim kendi öz sesimiz değildir; çocukluğumuzda bizi sürekli yargılayan eleştirel bir ebeveynin, zorba bir öğretmenin veya baskıcı toplumun zihnimize kaydedilmiş (içselleştirilmiş) yankısıdır. İnsan kendi kendine, düşmanının bile söylemeyeceği kadar ağır hakaretler edebilir.

Belirtileri Nelerdir?

• Herhangi bir başarı elde edildiğinde dahi o sesin 'Bunu herkes yapar, büyütülecek bir şey yok' diyerek sevinci kursakta bırakması
• Gece uyumadan önce geçmişteki ufak hataların (rezil olunan anların) bu ses tarafından tekrar tekrar yüzünüze vurulması
• Sosyal ortamlarda bir fikir söyleyecekken içten gelen 'Sus, kesin saçmalayacaksın' korkusuyla geri çekilme
• Sürekli birileri tarafından yargılanıyor veya izleniyor gibi diken üstünde yaşamak

Nasıl Başa Çıkılır?

İçsel eleştirmeni 'susturmaya' çalışmak işe yaramaz. Terapide yapılan en etkili teknik, o sesi kendinizden ayırmaktır (Externalization). O acımasız ses konuştuğunda ona bir isim takın (örn: 'Yine o huysuz müfettiş konuşuyor') ve kendi öz-şefkatli sesinizle ona 'Seni duyuyorum ama söylediklerin gerçek değil' diyerek yanıt vermeyi öğrenin.