Psikoloji Sözlüğü

Kusurluluk ve Utanç Şeması (Defectiveness Schema) Nedir?

Kişinin iç dünyasının derinliklerinde, temelden bozuk, sevilmez, değersiz veya 'bir şekilde hatalı' olduğuna dair taşıdığı sarsılmaz, gizli inançtır.

Kapsamlı Tanım

Şema Terapinin ele aldığı en köklü ve acı verici psikolojik yaralardan biridir. Bu kişiler dışarıdan çok başarılı, çok zengin veya çok güzel olabilirler; ancak içlerindeki ses sürekli fısıldar: 'Eğer insanlar senin gerçekte kim olduğunu (o içindeki karanlığı, eksikliği) görselerdi, senden iğrenir ve seni terk ederlerdi'. Bu derin utanç yüzünden, kişi asla ilişkilerde maskesini indirmez, kendini tam anlamıyla partnerine açamaz. Tüm enerjisini bu 'hayali kusurunu' başkalarından saklamaya harcar.

📝

Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?

Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.

Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →

Belirtileri Nelerdir?

  • İltifat edildiğinde asla inanmama, içten içe 'Ben aslında öyle biri değilim, onları kandırıyorum' deme
  • Birisi onu yakından tanımaya (gerçek bir sevgi sunmaya) başladığında panikleyip uzaklaşma
  • Kendi fikirlerini, bedensel özelliklerini veya zevklerini 'utanç verici' bularak sürekli saklama çabası
  • Eleştirildiği an bu eleştiriyi doğrudan varoluşuna yapılmış bir hakaret olarak algılayıp yıkılma

Nasıl Başa Çıkılır?

Kusurluluk şeması karanlıkta büyür. Terapide amaçlanan şey 'Savunmasızlık' (Vulnerability) pratikleri yapmaktır. Kişi, o çok utandığı ve kusur sandığı şeyleri güvendiği bir terapiste veya partnere anlattığında ve karşısında 'tiksinti' yerine 'şefkat' gördüğünde, bu şema kökünden sarsılır ve iyileşme başlar.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Kusurluluk şeması nasıl oluşur?

C: Genellikle çocuklukta sürekli eleştiren, aşağılayan veya koşullu (sadece başarılı olduğunda) sevgi veren ebeveynler yüzünden oluşur. Çocuk 'Ailem beni olduğum gibi sevmiyor, demek ki bende bir bozukluk var' düşüncesini beynine kazır.


Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın

Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, klinik psikolog kadromuzdan destek alabilirsiniz:


Bunları da Öğrenin

Bilişsel Çarpıtma

Zihnimizin olayları gerçeğinden farklı, genellikle olumsuz ve abartılı bir şekilde yorumlamasına neden olan düşünce hatalarıdır.

İmposter (Sahtekar) Sendromu

Kişinin elde ettiği başarıları hak etmediğine, her şeyin şans olduğuna ve bir gün 'sahtekar' olduğunun ortaya çıkacağına dair duyduğu yoğun korkudur.

WhatsApp Ara Testler