Psikoloji Sözlüğü

Öz-Şefkat (Self-Compassion) Nedir?

Kişinin hata yaptığında, acı çektiğinde veya başarısız olduğunda, kendisine acımasızca eleştiriler yöneltmek yerine; tıpkı çok sevdiği bir dosta yaklaştığı gibi anlayış, sıcaklık ve bağışlayıcılıkla yaklaşabilmesidir.

Kapsamlı Tanım

Dr. Kristin Neff tarafından literatüre kazandırılan Öz-Şefkat, özgüvenin (kendine güvenmenin) çok daha sağlıklı bir alternatifidir. Özgüven, başarılı olduğumuzda iyidir; ancak düştüğümüzde bizi terk eder ve yerini suçluluğa bırakır. Öz-şefkat ise düştüğümüz o çukurda yanımıza oturup 'Şu an canın çok yanıyor, hata yaptın ama bu senin kötü biri olduğunu göstermez, insanız ve hata yapabiliriz' diyebilen içsel bir anne/baba sesidir. Acıyı inkar etmez (Toksik Pozitiflik yapmaz), sadece acıya nezaketle sarılır.

📝

Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?

Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.

Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →

Belirtileri Nelerdir?

  • Eksikliği: Bir hata yapıldığında aynaya bakıp kendine hakaret etme (İçsel Eleştirmen) ve kendini cezalandırma
  • Gelişimi: Başarısızlık anında 'Bunu dünyada yaşayan ilk kişi ben değilim, bu ortak bir insanlık halidir' diyebilme (Ortak İnsanlık Hissi)
  • Gelişimi: Duyguları bastırmak veya abartmak yerine onları yargılamadan, olduğu gibi izleyebilme (Mindfulness)
  • Gelişimi: Mükemmel olmak zorunda olmadığını, 'yeterince iyi' olmanın da sevilmek için yettiğini içselleştirme

Nasıl Başa Çıkılır?

Öz-şefkati geliştirmek bir kas gibidir. Kendinize acımasızca yüklendiğiniz bir anda durun ve şu soruyu sorun: 'Eğer en yakın arkadaşım şu an benim yaşadığım bu durumu yaşasaydı, ona ne derdim?'. Kendinize, dostunuza konuştuğunuz o şefkatli ses tonuyla konuşmayı pratik edin.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Öz-şefkat bizi tembelleştirir ve hatalara göz yummamıza mı neden olur?

C: Tam aksine. Araştırmalar, kendine acımasızca kızan insanların hatayı gizlediğini ve tekrar denemekten korktuğunu gösterir. Öz-şefkatli insanlar ise hata yaptıklarında yıkılmazlar, bu hatayı bir gelişim fırsatı olarak görüp sorumluluk almaktan çekinmezler.


Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın

Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, klinik psikolog kadromuzdan destek alabilirsiniz:


Bunları da Öğrenin

Anksiyete (Yaygın Kaygı Bozukluğu)

Kişinin ortada somut bir tehlike yokken hissettiği sürekli, aşırı ve kontrol edilemeyen endişe halidir.

Majör Depresif Bozukluk (Depresyon)

Kişinin en az iki hafta boyunca sürekli hissettiği derin çöküş, ilgi kaybı ve enerjisizlik durumudur.

WhatsApp Ara Testler