Depresyon (Majör Depresif Bozukluk) Nedir?

Depresyon Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Depresyonda mıyım, Yoksa Sadece Mutsuz mu?

Günlük hayatta "Bugün çok depresyondayım" deriz; ama klinik depresyon sıradan bir hüzün ya da can sıkıntısından çok daha ağır ve bedensel bir tablodur. Kötü bir gün geçirmek ya da bir yakınınızı kaybettiğinizde üzülmek doğal ve sağlıklıdır. Bu duygu hali haftalarca sürüp hayatınızı durma noktasına getiriyorsa, artık profesyonel destek gerekir.

Tanı ölçütlerinde, çökkün ruh hali ya da zevk alamamadan (anhedoni) en az biri dahil olmak üzere dokuz belirtiden en az beşinin iki hafta boyunca hemen her gün sürmesi aranır. Destek almak için bu ölçütlerin tamamını karşılamanız gerekmez. Belirtilerinizin şiddetine bakmak isterseniz Beck Depresyon Envanteri'ni çözebilirsiniz. Depresyon belirtilerinizi kaygı ve stresle birlikte değerlendiren kısa bir ölçek için DASS-21 testine bakabilirsiniz.

Önemli: Kendinize zarar verme ya da intihar düşünceleriniz varsa beklemeyin; 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

Depresyon Türleri

• Majör depresif bozukluk: Yukarıdaki belirtilerin en az iki hafta boyunca günün büyük bölümünde sürdüğü, hayatı belirgin biçimde kısıtlayan tablodur.
• Distimi: Daha hafif ama en az iki yıl süren, kronik bir çökkünlük hali.
• Gülümseyen (yüksek işlevli) depresyon: Resmi bir tanı değildir; dışarıya mutlu ve başarılı görünürken içten içe çökkünlük yaşanan tabloyu anlatır.
• Mevsimsel depresyon: Sonbahar ve kış aylarında gün ışığının azalmasıyla başlayıp baharda hafifleyen tablo.
• Doğum sonrası depresyon: Doğumdan sonraki haftalarda ya da aylarda başlayan, lohusalık hüznünden daha derin ve uzun süren dönem.

Çökkün dönemlerle birlikte aşırı enerjik, uykusuz ve taşkın dönemler de yaşanıyorsa tablo depresyondan çok bipolar bozukluğa işaret edebilir; tedavi yaklaşımı farklı olduğu için bu ayrım önemlidir.

Depresyonun Nedenleri

Depresyonun tek bir nedeni yoktur. Kalıtsal ve biyolojik yatkınlık, geçmiş travmalar, yalnızlık ve sosyal destek eksikliği, kayıp ve ayrılık gibi stresli yaşam olayları ile uzun süren stres çoğu zaman birlikte rol oynar.

Tükenmişlik ile Depresyon Aynı Şey mi?

Hayır. Tükenmişlik sendromu genellikle iş ya da bakım verme gibi belirli bir alandaki aşırı strese bağlıdır; kişi o alandan uzaklaştığında, örneğin tatildeyken, bir miktar rahatlar. Depresyon ise tatilde bile geçmeyen, hayatın bütün alanlarını kaplayan bir çökkünlüktür.

Depresyon Geçer mi?

Evet. Depresyon beyni ve bedeni etkileyen gerçek bir rahatsızlıktır ve tedavi edilebilir. Sizin zayıf ya da iradesiz olduğunuzu göstermez: kırık bir bacakla koşamayacağınız gibi, depresyondayken de yalnızca "pozitif düşünerek" iyileşemezsiniz. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) depresyonda en çok araştırılmış terapilerden biridir. Terapi sürecinin nasıl ilerlediğini depresyon terapisi sayfasında anlatıyorum.