Psikoloji Sözlüğü

Terk Edilme Şeması (Abandonment Schema) Nedir?

Kişinin sevdiklerinin (partnerinin veya dostlarının) eninde sonunda onu bırakıp gideceğine, öleceğine veya başkasını bulacağına dair sarsılmaz ve yoğun bir bilinçaltı inancıdır.

Kapsamlı Tanım

Şema Terapinin en yaygın ve ilişkilerde en yıkıcı olan kök inançlarından biridir. Genellikle çocuklukta ebeveynin ölümü, boşanması veya çocuğa tutarsız/soğuk sevgi verilmesi sonucu oluşur. Terk edilme şeması aktif olan biri, ilişki ne kadar harika giderse gitsin içeride sürekli bir saatli bombanın üzerinde oturuyordur. Partneri mesaja 10 dakika geç dönse, şema devreye girer: 'Benden sıkıldı, kesin beni terk edecek'. Bu korku o kadar büyüktür ki, kişi ya panikleyip partnerini boğar (kaygılı bağlanma) ya da 'O beni terk etmeden ben onu terk edeyim' diyerek ilişkiyi kendi eliyle (sabotaj) bitirir.

📝

Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?

Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.

Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →

Belirtileri Nelerdir?

  • İlişkilerde partnerin hareketlerine ve sözlerine karşı 'Benden uzaklaşıyor mu?' diye sürekli radar (paranoya) halinde olma
  • Terk edilmemek için kendi karakterinden ödün verme, aşırı fedakarlık (people pleasing) yapma
  • Partner dışarı arkadaşlarıyla çıktığında veya uzaklaştığında yaşanan fiziksel panik ve kalp çarpıntısı
  • Kavga anlarında 'İstiyorsan ayrılalım, git' diyerek karşı tarafın gitmeyeceğini (sevgisini) sürekli test etme

Nasıl Başa Çıkılır?

Bu şemadan kurtulmak için 'Hislerin her zaman gerçeği yansıtmadığını' öğrenmek gerekir. Partneriniz mesaja geç döndüğünde beyniniz size 'Seni sevmiyor' dese bile, bunun güncel gerçeklik değil, '5 yaşındaki halinizin' korkusu olduğunu fark etmek (Farkındalık) ve Şema Terapi almak en kalıcı çözümdür.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Terk edilme şemasına sahip kişiler kimlere aşık olur?

C: Maalesef 'Şema Kimyası' gereği, terk edilme korkusu yaşayan biri genellikle onu gerçekten terk edebilecek, güvensiz, sadakatsiz, soğuk veya narsistik (Kaçıngan Bağlanan) kişileri bulup onlara çok yoğun aşık olur. Güvenilir ve sıcakkanlı partnerler ise onlara 'sıkıcı' gelir.


Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın

Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, klinik psikolog kadromuzdan destek alabilirsiniz:


Bunları da Öğrenin

Anksiyete (Yaygın Kaygı Bozukluğu)

Kişinin ortada somut bir tehlike yokken hissettiği sürekli, aşırı ve kontrol edilemeyen endişe halidir.

Majör Depresif Bozukluk (Depresyon)

Kişinin en az iki hafta boyunca sürekli hissettiği derin çöküş, ilgi kaybı ve enerjisizlik durumudur.

WhatsApp Ara Testler